Hà nội: 81+83 Lò đúc - 09.44.66.99.88 - TP HCM: 87 Trần não - 09.196.90.234

Viêm da cơ địa

1. BỆNH VIÊM DA CƠ ĐỊA LÀ GÌ?

 

Bệnh viêm da cơ địa hay bệnh chàm (Eczema) là một bệnh phát ban da không lây nhiễm phổ biến, bệnh thường gặp ở trẻ em nhưng có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành, một số ít trường hợp bệnh có thể xuất hiện ở người lớn. Người mắc bệnh thường có tỉ lệ bị tái phát cao bởi các yếu tố bên trong và bên ngoài. Viêm da cơ địa là bệnh lý biểu hiện cấp tính, bán cấp hoặc mãn tính. Một đặc điểm quan trọng của bệnh là hay tái phát.

 

 

Triệu chứng điển hình của bệnh là các thương tổn da khô kèm theo ngứa. Do ngứa gãi nhiều mà da bị dày, bệnh nhân càng ngứa và gãi, điều này làm cho bệnh nặng hơn và có nguy cơ bị bội nhiễm vi trùng.

 

 

Biểu hiện bên ngoài của bệnh viêm da cơ địa

 

Biểu hiện bên ngoài của bệnh viêm da cơ địa

Một số hình ảnh biểu hiện bên ngoài của bệnh

 

Viêm da cơ địa (derm-, derma-, dermo-, dermat (o) - Tiền tố biểu thị tình trạng da) - có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "Ekzein", có nghĩa là "đun sôi". Là một thuật ngữ chung dùng để mô tả "viêm da" nói chung.

 

Các khái niệm về eczema và viêm da cơ địa được sử dụng thay thế cho nhau. Phân định ranh giới giữa các điều kiện phát ban của 2 tình trạng da này khá khó khăn, tuy nhiên phác đồ điều trị viêm da cơ địa và eczema tương tự được sử dụng cho cả hai loại tình trạng da này. Với sự quan tâm của cộng đồng hoặc bệnh nhân, điều được coi là tốt nhất để giải quyết cả hai tình trạng da trong cùng một phác đồ điều trị.

 

Có nhiều hình thức hoặc phân nhóm viêm da cơ địa/eczema, có thể có khoảng 25 loại khác nhau hoặc nhiều hơn, và có nhiều loại phát ban da khác thường bị nhầm lẫn với bệnh chàm. Các loại bệnh chàm bao gồm eczema dị ứng, eczema tiết bã và eczema tiếp xúc.

 

2. CÁC BỆNH VIÊM DA CƠ ĐỊA KHÁC NHAU XẢY RA TRONG MÔ HÌNH THEO ĐỘ TUỔI

 

Chú ý: Sự chồng chéo của một số loại trong nhóm tuổi khác nhau

 

 

2.1. Ở trẻ sơ sinh

 

  • Chàm / Viêm da tiết bã
  • Chàm / Viêm da dị ứng
  • Chàm quanh miệng

 

2.2. Ở trẻ em

 

  • Chàm quanh miệng
  • Viêm da vi trùng
  • Vẩy phấn hồng thường bị nhầm lẫn với Chàm/Viêm da cơ địa
  • Viêm da chân vị thành niên
  • Chàm / Viêm da dị ứng

 

2.3. Ở độ tuổi thiếu niên

 

  • Viêm da vi trùng
  • Vẩy phần hồng thường bị nhầm lẫn với Chàm / Viêm da cơ địa
  • Viêm da chân vị thành niên
  • Chàm / Viêm da dị ứng

 

2.4. Ở độ tuổi vị thành niên

 

  • Viêm da chân vị thành niên
  • Chàm / Viêm da dị ứng
  • Chàm / Viêm da tiết bã người lớn
  • Vẩy phần hồng thường bị nhầm lẫn với Chàm / Viêm da cơ địa

 

2.5. Ở tuổi trưởng thành

 

  • Chàm / Viêm da dị ứng
  • Chàm / Viêm da tiết bã người lớn
  • Viêm da thần kinh
  • Viêm da dạng đĩa
  • Vẩy phần hồng thường bị nhầm lẫn với Chàm / Viêm da cơ địa

 

2.6. Ở người lớn tuổi

 

  • Viêm da thần kinh
  • Viêm da dạng đĩa
  • Chàm Asteototic (khô da gây ngứa)

 

2.7. Các loại khác là:

 

  • a. Bệnh tổ đỉa

 

Căn bệnh tổ đỉa xuất hiện chủ yếu giới hạn trong lòng bàn tay, trên bề mặt của các ngón và lòng bàn chân. Các mụn nước sau khi xuất hiện sẽ phát triển rộng hơn, có thể phồng căng lên trước khi bục nước ra ngoài. Các vết tổn thương sau đó lan rộng và bị bong tróc bề mặt. Trên lớp da sẽ có cảm giác mỏng hơn và thường hơi mềm, thậm chí sờ vào thấy đau. Những người có nhiều mồ hôi sẽ bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này nhiều hơn và sức nóng mùa hè có xu hướng làm trầm trọng thêm căn bệnh này. Các tổn thương sẽ tự lành một cách tự nhiên khi vào mùa đông, và lại bắt đầu xuất hiện trở lại một lần nữa khi vào mùa hè. Chu kỳ này có thể tiếp tục trong nhiều năm.

 

Căn bệnh này thường hiếm gặp ở người dưới 10 tuổi và thường xuất hiện trước 40 tuổi. Trong những trường hợp nặng, tình trạng nhiễm trùng thứ cấp của các mụn nước có thể xảy ra. Điều này có thể dẫn đến nhiễm trùng mạch bạch huyết, gây ra những vệt màu đỏ lên trên cánh tay và/hoặc chân. Trong những trường hợp này, việc điều trị bằng các loại "kháng sinh" có thể được chỉ định, để điều trị các nhiễm trùng.

 

Ở những bệnh nhân mãn tính, căn bệnh xảy ra định kỳ, các móng tay có thể hiển thị những triệu chứng loạn dưỡng móng. Chúng bao gồm những vạch ngang bất thường, rỗ trên móng, móng dày lên và đổi màu.

 

  • b. Bệnh á sừng

 

Bệnh á sừng - Tên khoa học là  Dermatitis plantaris sicca  là thuật ngữ để mô tả các bệnh khô da, nứt da, bong da ở bàn tay, bàn chân, đặc biệt ở gót chân thường xuất hiện vào mùa đông (còn được gọi là viêm da cơ địa mùa đông), diễn biến dai dẳng, hay tái phát. 

 

Để tìm hiểu kỹ hơn về căn bệnh này bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, thuốc điều trị...vui lòng xem TẠI ĐÂY

 

  • c. Chàm / Viêm da tróc vẩy

 

3. NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH VIÊM DA CƠ ĐỊA

 

Dưới đây là một số nguyên nhân chính mà mọi người cần lưu ý để có thể ngăn chặn kịp thời.

 - Do cơ địa mỗi người.

 - Do môi trường sống (bụi bẩn trong không khí, ô nhiễm nguồn nước...)

 - Do dị ứng với thời tiết, nước, hóa chất, thuốc, ký sinh trùng, lông chó, mèo hoặc một số thực phẩm như trứng, tôm, cua...

 - Do di truyền (ông, bà, bố, mẹ bị viêm da dị ứng hoặc bị các bệnh dị ứng như hen phế quản, mề đay...). Tỉ lệ người bị viêm da cơ địa có con cũng bị bệnh này là 60%. Trường hợp cả bố mẹ đều bị viêm da cơ địa thì khả năng con mắc bệnh lên đến 80%.

 

Biểu hiện bên ngoài của bệnh viêm da cơ địa

Hình 2: Biểu hiện bệnh viêm da cơ địa

 

4. CÁCH PHÒNG NGỪA VÀ ĐIỀU TRỊ VIÊM DA CƠ ĐỊA

 

Phương pháp phòng tránh

 

 - Khi nghi ngờ bị viêm da cơ địa, cần cho người bệnh đi khám chuyên khoa da liễu, nhất là trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh.

 - Luôn giữ cho da sạch sẽ, cắt móng tay và đi găng tay để da không bị trầy xước dẫn đến nhiễm khuẩn do gãi.

 - Nên mặc các loại quần áo vải mỏng, mềm, thấm mồ hôi và không có khả năng gây dị ứng.

 - Tắm, vệ sinh sạch sẽ cơ thể hàng ngày bằng nước ấm (không nên dùng nước quá nóng). Mùa đông không tắm nước quá nóng để hạn chế ngứa ngáy do viêm da cơ địa.

 - Vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để hạn chế mắc bệnh viêm da dị ứng.

 - Không nuôi động vật trong nhà, nhất là mèo, chó.

 - Hạn chế tiếp xúc với hóa chất, thận trọng khi dùng mỹ phẩm.

 - Cẩn thận với món ăn lạ, những thực phẩm dễ gây dị ứng như tôm, cua, hải sản, rượu, bia, chất kích thích.. và thuốc lá.

 

Điều trị kịp thời

 

Điều trị viêm da cơ địa cần rất cẩn trọng, có sự hợp tác rất chặt chẽ giữa bác sĩ và người bệnh, đối với trẻ nhỏ là bố mẹ bệnh nhân. Tuỳ theo giai đoạn bệnh là cấp tính, bán cấp hay mạn tính mà cho thuốc bôi phù hợp.

 

Viêm da cơ địa cấp tínhCần đắp ẩm thương tổn và bôi kem corticoid + kháng sinh. Cho kháng sinh uống để chống tụ cầu trùng vàng trong trường hợp bội nhiễm. Kháng histamin chống dị ứng và chống ngứa.

 

Viêm da cơ địa bán cấp và mạn tính được điều trị bằng các thuốc sau đây:

 - Làm ẩm da bằng kem bôi hoặc sữa tắm có kem.

 - Thuốc corticosteroid: rất có hiệu quả đối với viêm da cơ địa nhưng lại gây nhiều tác dụng phụ nguy hại nếu dùng lâu dài, do vậy cần có chỉ định chặt chẽ.

 - Các thuốc chống viêm khác không phải corticosteroid như tacrolimus có thể thay thế corticosteroid mà không gây các tác dụng phụ như thuốc này và có thể dùng lâu dài, thuốc có thể chống viêm và chống ngứa.

 - Uống kháng histamin chống ngứa.

 - Một số trường hợp nặng có thể uống corticoid, nhưng cần có chỉ định chặt chẽ của bác sĩ.

 - Các phương pháp điều trị khác: UVA, UVB, các thuốc như cyclosporin...

 - Phác đồ điều trị một bệnh nhân viêm da cơ địa

 - Chống khô da bằng các thuốc dưỡng ẩm.

 - Điều trị bằng bôi corticosteroid trong thời gian ngắn, sau đó duy trì bôi tacrolimus + dưỡng ẩm thời gian dài để tránh tái phát bệnh.

 - Chống nhiễm tụ cầu bằng thuốc kháng sinh bôi hoặc uống.

 - Kháng histamin chống ngứa.

Để bảo vệ làn da, phòng tránh viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ hoặc người trưởng thành, khi thấy các triệu chứng như ngứa kéo dài, nổi sần, bỏng rát, mẫn đỏ… cần đưa người bệnh đến bệnh viện chuyên khoa thăm khám để được điều trị kịp thời.

 

4. XEM THÊM CHI TIẾT CÁC THÔNG TIN VỀ BỆNH